تفاوت آیلتس و تافل؛ کدام آزمون برای شما مناسب‌تر است؟ + جدول مقایسه

اگر در مسیر مهاجرت یا اپلای برای دانشگاه‌های خارجی باشید، قطعاً نام دو آزمون بین‌المللی IELTS و TOEFL را شنیده‌اید. اولین سوالی که برای هر داوطلبی پیش می‌آید این است: «تفاوت آیلتس و تافل در چیست و کدام‌یک راحت‌تر است؟»

واقعیت این است که هیچ آزمونی بر دیگری برتری مطلق ندارد؛ بلکه پاسخ این سوال کاملاً به هدف شما، دانشگاه مقصد و سبک یادگیری و شخصیتی شما بستگی دارد. در ادامه، این دو آزمون را از تمامی ابعاد بررسی می‌کنیم.

۱. معرفی اجمالی آزمون‌های آیلتس و تافل

آزمون آیلتس (IELTS) چیست؟

آزمون International English Language Testing System یا همان آیلتس، با مدیریت مشترک دانشگاه کمبریج و شورای فرهنگی بریتانیا (British Council) برگزار می‌شود. این آزمون تمرکز ویژه‌ای بر انگلیسی بریتانیایی (UK) و بین‌المللی دارد و در دو نوع آکادمیک (برای تحصیل) و جنرال (برای مهاجرت کاری و اقامت) ارائه می‌شود.

آزمون تافل (TOEFL) چیست؟

آزمون Test of English as a Foreign Language یا تافل، توسط سازمان آمریکایی ETS برگزار می‌شود. این آزمون عمدتاً مبتنی بر انگلیسی آمریکایی (US) است. امروزه نسخه اینترنتی آن یعنی TOEFL iBT رایج‌ترین شکل این آزمون در سراسر جهان و ایران است و نسخه کاغذی آن منسوخ شده است.

۲. اصلی‌ترین تفاوت‌های آیلتس و تافل در یک نگاه

برای اینکه دید سریع و روشنی پیدا کنید، مهم‌ترین تفاوت‌های ساختاری این دو آزمون را در جدول زیر برای شما خلاصه کرده‌ایم:

معیار مقایسه	آزمون آیلتس (IELTS)	آزمون تافل (TOEFL iBT)
سازمان برگزارکننده	دانشگاه کمبریج و IDP استرالیا	سازمان ETS آمریکا
لهجه غالب (Accent)	بریتانیایی، استرالیایی و بین‌المللی	آمریکایی (American)
نحوه برگزاری آزمون	هم کتبی (روی کاغذ) و هم کامپیوتری	کاملاً اینترنتی و کامپیوتری (iBT)
بخش گفتاری (Speaking)	مصاحبه حضوری با ممتحن (انسان)	صحبت با میکروفون و ضبط صدا در کامپیوتر
سیستم بازه نمره‌دهی	از ۰ تا ۹ (با گام‌های ۰.۵)	از ۰ تا ۱۲۰ امتیاز
مدت زمان آزمون	حدود ۲ ساعت و ۴۵ دقیقه	حدود ۲ ساعت (در نسخه جدید)

۳. بررسی تفاوت‌ها در مهارت‌های چهارگانه

بخش خواندن (Reading)

در آیلتس، شما با متون متنوع‌تری از مجلات، روزنامه‌ها و کتاب‌ها روبه‌رو می‌شوید و تنوع سوالات بالا است (تستی، جای خالی، True/False، وصل کردن عناوین). اما در تافل، متون کاملاً آکادمیک و دانشگاهی هستند و سوالات عمدتاً به صورت چهار گزینه‌ای (تستی) مطرح می‌شوند.

بخش شنیداری (Listening)

تفاوت بزرگ در Listening، شیوه پاسخ‌دهی است. در آیلتس، شما هم‌زمان با گوش دادن به فایل صوتی، می‌توانید سوالات را ببینید و به آن‌ها پاسخ دهید. اما در تافل، ابتدا باید به یک سخنرانی یا مکالمه طولانی گوش دهید، یادداشت‌برداری کنید و پس از اتمام فایل، تازه سوالات روی مانیتور ظاهر می‌شوند که این امر نیازمند مهارت بالای نت‌برداری (Note-taking) است.

بخش نوشتاری (Writing)

در هر دو آزمون باید دو متن بنویسید. تفاوت در این است که در آیلتس Paper-Based (کتبی) شما با مداد روی کاغذ می‌نویسید، اما در تافل باید تمام متن را با کیبورد تایپ کنید. اگر سرعت تایپ پایینی دارید، تافل می‌تواند برای شما چالش‌برانگیز باشد.

بخش گفتاری (Speaking)؛ بزرگ‌ترین تفاوت!

این بخش معمولاً عامل اصلی انتخاب داوطلبان است:

• در آیلتس: شما روی یک صندلی روبروی یک انسان (ممتحن نیتیو یا مجرب) می‌نشینید و مانند یک مکالمه واقعی صحبت می‌کنید. اگر از صحبت با کامپیوتر حس خوبی نمی‌گیرید، آیلتس برای شما بهتر است.
• در تافل: شما در یک سالن در مقابل مانیتور می‌نشینید، صدای سوال را از هدست می‌شنوید و پاسخ خود را در میکروفون فریاد می‌زنید! این بخش به صورت نرم‌افزاری ضبط شده و بعداً توسط هوش مصنوعی و تصحیح‌کنندگان ETS ارزیابی می‌شود.

۴. آیلتس بهتر است یا تافل؟ راهنمای انتخاب نهایی

برای اینکه بدانید کدام آزمون برای شما ساخته شده است، به سوالات زیر پاسخ دهید:

چه زمانی آیلتس را انتخاب کنم؟

• وقتی با رفتن به خارج برای شرکت در امتحان مشکل ندارید، و از پس هزینه‌ها بر می‌آییید.
• وقتی مقصد شما کشورهایی مثل بریتانیا، استرالیا، کانادا یا نیوزیلند است.
• وقتی رابطه بهتری با کاغذ و قلم دارید و دست‌خط خوبی دارید.
• وقتی ترجیح می‌دهید بخش اسپیکینگ را با یک انسان واقعی جلو ببرید.
• وقتی با تنوع لهجه‌ها (بریتانیایی، ایرلندی، استرالیایی) مشکلی ندارید.

چه زمانی تافل را انتخاب کنم؟

• وقتی ترجیح میدهید که در ایران در مراکز برگزاری تافل شرکت کنید.
• وقتی هدف اصلی شما دانشگاه‌های ایالات متحده آمریکا است.
• وقتی سرعت تایپ بالایی دارید و ترجیح می‌دهید کل آزمون با کامپیوتر باشد.
• وقتی سوالات چهارگزینه‌ای (تستی) را به سوالات تشریحی و جای خالی ترجیح می‌دهید.
• وقتی حضور یک شخص روبرویتان در بخش اسپیکینگ، شما را مضطرب می‌کند.

۵. تفاوت در نوع محتوا و فضای حاکم بر آزمون (آکادمیک در برابر زندگی واقعی)

یکی از ظریف‌ترین تفاوت‌های آیلتس و تافل، اتمسفر و جنس محتوایی است که با آن روبرو می‌شوید. این تفاوت مستقیماً به فلسفه طراحی این دو آزمون بازمی‌گردد:

• تافل (یک شبیه‌ساز کامل دانشگاهی): فضای تافل ۱۰۰ درصد آکادمیک است. متن‌های ریدینگ انگار از کتاب‌های زیست‌شناسی، تاریخ یا ستاره‌شناسی دانشگاهی استخراج شده‌اند. در بخش لیسنینگ، شما به مکالمه یک دانشجو با استاد درباره پروژه‌اش یا لکچر (سخنرانی) یک استاد سر کلاس گوش می‌دهید. تافل می‌خواهد ببیند آیا شما از پسِ زندگی در محیط‌های دانشگاهی آمریکا برمی‌آیید یا خیر.
• آیلتس (تلفیقی از دانشگاه و زندگی روزمره): آیلتس (به خصوص نسخه آکادمیک) ترکیبی از فضای دانشگاهی و زندگی واقعی است. لیسنینگ آیلتس ممکن است شامل ثبت‌نام در یک کلوپ ورزشی، اجاره یک خانه، یا یک گفتگوی رادیویی باشد. متون ریدینگ نیز عمومی‌تر بوده و از مجلاتی مانند National Geographic یا اکونومیست برداشته می‌شوند که خواندن آن‌ها برای عموم روان‌تر است.

۶. تفاوت در نحوه تصحیح و سوگیری نمره‌دهی (انسان در برابر هوش مصنوعی)

شاید بپرسید نحوه نمره‌دهی چه تفاوتی در نتیجه ما دارد؟ پاسخ این است: بسیار زیاد! نوع برخورد سیستم تصحیح با اشتباهات شما در این دو آزمون کاملاً متفاوت است:

در آزمون آیلتس، بخش‌های رایتینگ و اسپیکینگ شما توسط انسان (ممتحن) تصحیح می‌شود. این موضوع یک مزیت و یک عیب دارد؛ مزیت آن این است که انسان می‌تواند لحن، احساس و منظور پشت کلمات شما را درک کند و اگر کمی لهجه داشته باشید، آن را نادیده بگیرد. عیب آن احتمال دخالت سلیقه شخصی ممتحن (رایتینگ‌های سلیقه‌ای در سنترهای مختلف) است.

در آزمون تافل، تصحیح به صورت ترکیبی از هوش مصنوعی (توسط سیستم هولستیک هوشمند ETS) و انسان انجام می‌شود. هوش مصنوعی تافل به شدت روی ساختار استاندارد متن، گرامر دقیق و استفاده از کلمات ربط حساس است. در بخش اسپیکینگ نیز سیستم کامپیوتری، وضوح صدا، روان بودن و تلفظ شما را آنالیز می‌کند. در تافل هیچ سلیقه شخصی دخیل نیست، اما کوچک‌ترین تپق زدن یا نویز در محیط می‌تواند روی الگوریتم هوش مصنوعی اثر منفی بگذارد.

۷. تفاوت در مدیریت زمان و استراتژی پاسخ‌دهی به سوالات

نحوه حرکت بین سوالات در روز آزمون، یکی از تکنیک‌های مدیریت استرس است که در آیلتس و تافل دو دنیای کاملاً متفاوت دارد:

در آیلتس (به ویژه نسخه کاغذی یا کامپیوتری)، شما آزادی عمل بیشتری دارید. در بخش ریدینگ می‌توانید ابتدا سوالات را نگاه کنید، زیر کلمات کلیدی خط بکشید، به سوال بعدی بروید و اگر پاسخی را بلد نبودید، آن را رها کنید و در پایان بخش به آن بازگردید. این ساختار به شما اجازه می‌دهد استراتژی‌های شخصی خود را پیاده کنید.

در تافل iBT، مدیریت زمان خطی و بی‌رحم است! در بخش لیسنینگ شما تا زمانی که به سوال فعلی پاسخ ندهید، نمی‌توانید سوال بعدی را ببینید و **امکان بازگشت به سوالات قبلی به هیچ وجه وجود ندارد**. این موضوع باعث می‌شود داوطلب نتواند زمان خود را میان سوالات راحت و سخت مدیریت کند و باید در لحظه بهترین تصمیم را بگیرد.

۸. تفاوت در نحوه ارائه کارنامه و قابلیت کارآمد MyBest Scores تافل

اگر در آزمون نمره دلخواه خود را نگیرید و مجبور به تکرار آن شوید، تافل یک برگ برنده بزرگ رو می‌کند که آیلتس فاقد آن است:

سازمان ETS در کارنامه‌های تافل قابلیتی به نام MyBest Scores (یا نمرات برتر من) دارد. اگر شما دو بار در آزمون تافل شرکت کرده باشید، سیستم به صورت خودکار بالاترین نمره‌ای را که در هر مهارت از میان این دو آزمون کسب کرده‌اید، گلچین کرده و در قالب یک نمره کلِ برتر به دانشگاه‌ها ارائه می‌دهد. به عنوان مثال اگر در آزمون اول لیسنینگ شما ۲۸ شده و در آزمون دوم رایتینگ شما ۲۹، تافل بهترین‌های شما را با هم ترکیب می‌کند.

در مقابل، در آزمون آیلتس (به جز طرح‌های بسیار محدودی مانند One Skill Retake که در همه کشورها و توسط همه دانشگاه‌ها پذیرفته نمی‌شود)، شما در هر بار آزمون، یک کارنامه مستقل دریافت می‌کنید و دانشگاه‌ها فقط نمرات همان یک روزِ آزمون شما را ملاک قرار می‌دهند و ترکیب نمرات دو آزمون مختلف امکان‌پذیر نیست.

نتیجه‌گیری

از نظر اعتبار بین‌المللی، امروزه بیش از ۹۹ درصد دانشگاه‌های جهان هم آیلتس و هم تافل را می‌پذیرند. تفاوت اصلی در قالب آزمون و راحتی شما با ساختار هرکدام است. بهترین راه این است که یک نمونه آزمون آزمایشی (Mock) از هر دو را در شرایط استاندارد بدهید تا متوجه شوید در کدام آزمون پتانسیل کسب نمره بالاتری دارید.

سوالات متداول داوطلبان (FAQ)