در زبان انگلیسی، برای جلوگیری از تکرار اسم‌ها و روان‌تر شدن جملات، از کلماتی به نام ضمیر (Pronoun) استفاده می‌کنیم. ضمیرها یکی از مباحث پایه‌ای گرامر انگلیسی هستند و یادگیری صحیح آن‌ها به شما کمک می‌کند جملات درست‌تر و طبیعی‌تری بسازید.

برای مثال، به دو جمله زیر توجه کنید:

• Sarah is my friend. Sarah is a teacher.
• Sarah is my friend. She is a teacher.

سارا دوست من است. او معلم است.

در جمله دوم، به‌جای تکرار نام Sarah از ضمیر She استفاده کرده‌ایم. این کار باعث می‌شود جمله طبیعی‌تر و روان‌تر باشد.

اما نکته مهم این است که همه ضمیرها را نمی‌توان در هر موقعیتی به کار برد. برای مثال، I و Me هر دو به معنی «من» هستند، اما کاربرد متفاوتی دارند. همچنین He و Him، She و Her و We و Us نیز از نظر گرامری تفاوت دارند.

در این آموزش، با مفهوم ضمیر در انگلیسی، ضمیرهای فاعلی (Subject Pronouns)، ضمیرهای مفعولی (Object Pronouns)، تفاوت آن‌ها، کاربردشان در جمله و اشتباهات رایج آشنا می‌شوید.

پاسخ کوتاه: ضمیر در انگلیسی چیست؟

ضمیر (Pronoun) کلمه‌ای است که به‌جای اسم یا گروه اسمی (Noun Phrase) استفاده می‌شود تا از تکرار بی‌دلیل اسم جلوگیری کند.

دو گروه مهم از ضمیرهای شخصی در زبان انگلیسی عبارت‌اند از:

• Subject Pronouns: ضمیرهایی که در جایگاه فاعل جمله قرار می‌گیرند؛ مانند I، You، He و She.
• Object Pronouns: ضمیرهایی که در جایگاه مفعول فعل یا بعد از حرف اضافه قرار می‌گیرند؛ مانند Me، You، Him و Her.

برای مثال:

• I like them. (من آن‌ها را دوست دارم.)
• They are with me. (آن‌ها با من هستند.)

در جمله اول، I فاعل و Them مفعول است. در جمله دوم، They فاعل و Me مفعول حرف اضافه With است.

ضمیر در زبان انگلیسی چیست؟ (Pronoun)

ضمیر کلمه‌ای است که به‌جای اسم به کار می‌رود و به شخص، حیوان، شیء یا مفهومی اشاره می‌کند.

برای درک بهتر، مثال‌های زیر را ببینید:

مثال اول:

Ali is a student. Ali studies English.

علی دانش‌آموز است. علی انگلیسی می‌خواند.

در این مثال، نام Ali دو بار تکرار شده است.

مثال دوم:

Ali is a student. He studies English.

علی دانش‌آموز است. او انگلیسی می‌خواند.

در مثال دوم، ضمیر He جایگزین Ali شده است.

چند نمونه دیگر:

• I am a teacher. (من معلم هستم.)
• You are my friend. (تو دوست من هستی.)
• She is a doctor. (او پزشک است.)
• It is a beautiful house. (آن یک خانه زیباست.)
• We are students. (ما دانش‌آموز هستیم.)
• They live in Tehran. (آن‌ها در تهران زندگی می‌کنند.)

همان‌طور که می‌بینید، انتخاب ضمیر مناسب به شخص یا چیزی که درباره آن صحبت می‌کنیم بستگی دارد.

ضمیرهای فاعلی در انگلیسی (Subject Pronouns)

ضمیرهای فاعلی ضمیرهایی هستند که در جایگاه فاعل جمله قرار می‌گیرند.

فاعل (Subject) شخص یا چیزی است که درباره آن صحبت می‌کنیم یا انجام‌دهنده عمل فعل است.

ضمیرهای فاعلی انگلیسی عبارت‌اند از:

I – You – He – She – It – We – They

جدول زیر کاربرد و معنی این ضمیرها را نشان می‌دهد:

ضمیر فاعلی	معنی	مثال
I	من	I am happy.
You	تو / شما	You are smart.
He	او (مذکر)	He is a teacher.
She	او (مؤنث)	She is my sister.
It	آن	It is a cat.
We	ما	We are friends.
They	آن‌ها	They are students.

کاربرد هر یک از ضمیرهای فاعلی

1. ضمیر I

از I برای اشاره به خودمان استفاده می‌کنیم.

• I speak English.
• I work in a company.
• I like watching movies.

ترجمه:

• من انگلیسی صحبت می‌کنم.
• من در یک شرکت کار می‌کنم.
• من تماشای فیلم را دوست دارم.

نکته: ضمیر I در زبان انگلیسی همیشه با حرف بزرگ نوشته می‌شود؛ حتی اگر در وسط جمله قرار بگیرد.

2. ضمیر You

از You برای اشاره به فردی که با او صحبت می‌کنیم استفاده می‌شود. این ضمیر هم برای یک نفر و هم برای چند نفر کاربرد دارد.

• You are my best friend.
• You speak English very well.
• You are good students.

در مثال اول، You به یک نفر اشاره دارد؛ اما در مثال سوم، منظور چند دانش‌آموز است.

3. ضمیر He

از He برای اشاره به یک شخص مذکر استفاده می‌کنیم.

• He is my brother.
• He works in a bank.
• He likes football.

4. ضمیر She

از She برای اشاره به یک شخص مؤنث استفاده می‌کنیم.

• She is my mother.
• She speaks three languages.
• She is very intelligent.

5. ضمیر It

از It برای اشاره به اشیا، حیوانات و مفاهیم غیرانسانی استفاده می‌کنیم.

• It is a new car.
• It is very expensive.
• It is a beautiful flower.

همچنین It در برخی ساختارهای انگلیسی برای بیان شرایط آب‌وهوایی، زمان و فاصله استفاده می‌شود:

• It is raining. (باران می‌بارد.)
• It is 8 o’clock. (ساعت هشت است.)
• It is cold today. (امروز هوا سرد است.)

6. ضمیر We

از We برای اشاره به گروهی استفاده می‌کنیم که خود گوینده نیز عضوی از آن است.

• We are friends.
• We live in Iran.
• We study English together.

7. ضمیر They

از They برای اشاره به چند شخص، حیوان یا شیء استفاده می‌کنیم.

• They are my friends.
• They work together.
• They are expensive.

ضمیرهای مفعولی در انگلیسی (Object Pronouns)

ضمیرهای مفعولی برای جایگزین کردن اسم‌هایی استفاده می‌شوند که در جایگاه مفعول فعل یا مفعول حرف اضافه قرار دارند.

مفعول (Object) شخص یا چیزی است که عمل فعل روی آن انجام می‌شود یا در ساختار جمله تحت تأثیر آن قرار می‌گیرد.

ضمیرهای مفعولی عبارت‌اند از:

Me – You – Him – Her – It – Us – Them

جدول زیر را مشاهده کنید:

ضمیر مفعولی	معنی	مثال
Me	من را / به من	She likes me.
You	تو را / شما را	I know you.
Him	او را (مذکر)	I called him.
Her	او را (مؤنث)	I saw her.
It	آن را	I bought it.
Us	ما را / به ما	They invited us.
Them	آن‌ها را / به آن‌ها	I like them.

کاربرد ضمیرهای مفعولی با مثال

1. ضمیر Me

از Me برای اشاره به خودمان در جایگاه مفعول استفاده می‌کنیم.

• She loves me. (او مرا دوست دارد.)
• My teacher helped me. (معلمم به من کمک کرد.)
• They know me. (آن‌ها مرا می‌شناسند.)

2. ضمیر You

You در جایگاه مفعولی نیز بدون تغییر باقی می‌ماند.

• I know you. (من تو را می‌شناسم.)
• She invited you. (او تو را دعوت کرد.)
• We need you. (ما به تو نیاز داریم.)

3. ضمیر Him

از Him برای اشاره به یک شخص مذکر در جایگاه مفعول استفاده می‌کنیم.

• I called him. (من به او زنگ زدم.)
• She likes him. (او از او خوشش می‌آید.)
• We invited him. (ما او را دعوت کردیم.)

4. ضمیر Her

از Her برای اشاره به یک شخص مؤنث در جایگاه مفعول استفاده می‌کنیم.

• I know her. (من او را می‌شناسم.)
• He loves her. (او دوستش دارد.)
• They invited her. (آن‌ها او را دعوت کردند.)

5. ضمیر It

از It برای اشاره به اشیا، حیوانات و مفاهیم در جایگاه مفعول استفاده می‌کنیم.

• I like it. (من آن را دوست دارم.)
• She bought it. (او آن را خرید.)
• We need it. (ما به آن نیاز داریم.)

6. ضمیر Us

از Us برای اشاره به خودمان و سایر اعضای گروه در جایگاه مفعول استفاده می‌کنیم.

• They helped us. (آن‌ها به ما کمک کردند.)
• She invited us. (او ما را دعوت کرد.)
• He knows us. (او ما را می‌شناسد.)

7. ضمیر Them

از Them برای اشاره به چند شخص، حیوان یا شیء در جایگاه مفعول استفاده می‌کنیم.

• I like them. (من آن‌ها را دوست دارم.)
• She knows them. (او آن‌ها را می‌شناسد.)
• We invited them. (ما آن‌ها را دعوت کردیم.)

جدول کامل ضمیرهای فاعلی و مفعولی در انگلیسی

یکی از مهم‌ترین نکات در یادگیری ضمیرهای انگلیسی، شناخت معادل مفعولی هر ضمیر فاعلی است.

در جدول زیر می‌توانید هر دو گروه را در کنار یکدیگر مشاهده کنید:

شخص	ضمیر فاعلی	ضمیر مفعولی	معنی
اول شخص مفرد	I	Me	من
دوم شخص مفرد	You	You	تو
سوم شخص مفرد مذکر	He	Him	او
سوم شخص مفرد مؤنث	She	Her	او
سوم شخص مفرد خنثی	It	It	آن
اول شخص جمع	We	Us	ما
دوم شخص جمع	You	You	شما
سوم شخص جمع	They	Them	آن‌ها

نکته مهم: دو ضمیر You و It در هر دو حالت فاعلی و مفعولی شکل یکسانی دارند. اما این به معنی یکسان بودن کاربرد آن‌ها نیست؛ جایگاه ضمیر در جمله مشخص می‌کند که چه نقشی دارد.

تفاوت ضمیر فاعلی و مفعولی در انگلیسی چیست؟

اصلی‌ترین تفاوت این دو گروه، نقش آن‌ها در جمله است.

• ضمیر فاعلی در جایگاه فاعل قرار می‌گیرد.
• ضمیر مفعولی در جایگاه مفعول فعل یا بعد از حرف اضافه قرار می‌گیرد.

به مثال‌های زیر توجه کنید:

مثال اول:

I like them.

من آن‌ها را دوست دارم.

در این جمله:

• I = فاعل (Subject)
• Like = فعل (Verb)
• Them = مفعول (Object)

مثال دوم:

They are with me.

آن‌ها با من هستند.

در این جمله:

• They = فاعل
• Are = فعل
• With = حرف اضافه
• Me = مفعول حرف اضافه

مثال سوم:

We meet her.

ما او را ملاقات می‌کنیم.

در این جمله:

• We = فاعل
• Meet = فعل
• Her = مفعول فعل

بنابراین، برای انتخاب ضمیر صحیح باید ابتدا نقش آن را در جمله تشخیص دهید.

ضمیر مفعولی بعد از فعل در انگلیسی

یکی از کاربردهای مهم Object Pronouns استفاده از آن‌ها بعد از فعل است.

در بسیاری از جمله‌ها، وقتی ضمیر در جایگاه مفعول مستقیم یا غیرمستقیم فعل قرار می‌گیرد، باید از شکل مفعولی آن استفاده کنیم.

به مثال‌های زیر توجه کنید:

جمله	ترجمه
I love her.	من او را دوست دارم.
She called me.	او به من زنگ زد.
They invited us.	آن‌ها ما را دعوت کردند.
He knows them.	او آن‌ها را می‌شناسد.
We need him.	ما به او نیاز داریم.
Can you help me?	می‌توانی به من کمک کنی؟

به خاطر داشته باشید که بعد از فعل‌هایی مانند Love، Help، Know، Invite و Call، در صورتی که ضمیر نقش مفعول داشته باشد، از شکل مفعولی استفاده می‌کنیم.

ضمیر مفعولی بعد از حروف اضافه (Prepositions)

یکی از نکات مهم و کاربردی در گرامر انگلیسی این است که بعد از حروف اضافه، معمولاً از ضمیر مفعولی استفاده می‌کنیم.

حروف اضافه (Prepositions) کلماتی مانند موارد زیر هستند:

• With (با)
• For (برای)
• To (به)
• From (از)
• About (درباره)
• Of (از)
• At (در)
• With (با)

مثال‌ها:

• Come with me. (با من بیا.)
• This gift is for you. (این هدیه برای تو است.)
• I am talking to him. (من با او صحبت می‌کنم.)
• She is waiting for us. (او منتظر ماست.)
• They are talking about her. (آن‌ها درباره او صحبت می‌کنند.)
• This letter is from them. (این نامه از طرف آن‌هاست.)

اشتباه رایج:

❌ She is talking to I.

✅ She is talking to me.

چون Me بعد از حرف اضافه To قرار گرفته است، باید از ضمیر مفعولی استفاده کنیم.

ضمیرها از نظر شخص و تعداد در انگلیسی

ضمیرهای شخصی انگلیسی از نظر شخص (Person) و تعداد (Number) نیز دسته‌بندی می‌شوند.

دسته‌بندی ضمیرها از نظر شخص

در زبان انگلیسی سه شخص اصلی داریم:

1. اول شخص (First Person)

به گوینده اشاره می‌کند.

• I (اول شخص مفرد)
• We (اول شخص جمع)

2. دوم شخص (Second Person)

به شنونده یا فردی که با او صحبت می‌کنیم اشاره دارد.

• You (دوم شخص مفرد)
• You (دوم شخص جمع)

نکته: You در انگلیسی هم برای یک نفر و هم برای چند نفر استفاده می‌شود. تشخیص مفرد یا جمع بودن آن به مفهوم جمله بستگی دارد.

3. سوم شخص (Third Person)

به فرد، شیء یا گروهی اشاره می‌کند که گوینده و شنونده نیستند.

• He
• She
• It
• They

دسته‌بندی از نظر مفرد و جمع

تعداد	ضمیرها
مفرد (Singular)	I, You, He, She, It
جمع (Plural)	We, You, They

دقت کنید که You در هر دو گروه قرار می‌گیرد.

ارتباط ضمیرهای فاعلی با تطابق فاعل و فعل (Subject-Verb Agreement)

یکی از دلایل اهمیت یادگیری ضمیرهای فاعلی این است که انتخاب فاعل مناسب بر شکل فعل جمله تأثیر می‌گذارد.

برای مثال، در زمان حال ساده (Simple Present)، اگر فاعل جمله سوم شخص مفرد باشد، معمولاً باید به فعل اصلی s یا es اضافه کنیم.

به مثال‌های زیر توجه کنید:

ضمیر فاعلی	مثال
I	I work every day.
You	You work every day.
He	He works every day.
She	She works every day.
It	It works well.
We	We work every day.
They	They work every day.

همان‌طور که می‌بینید، برای He، She و It در زمان حال ساده از شکل works استفاده کرده‌ایم؛ اما برای سایر ضمیرها از work استفاده می‌کنیم.

مثال‌های بیشتر:

• I speak English.
• He speaks English.
• They play football.
• She plays football.

این قاعده با عنوان Subject-Verb Agreement شناخته می‌شود و یکی از مباحث مهم گرامر انگلیسی است.

توجه داشته باشید که این قانون برای همه زمان‌ها و ساختارهای انگلیسی به یک شکل اجرا نمی‌شود. برای مثال، در زمان گذشته ساده، فعل اصلی معمولاً با تغییر فاعل به سوم شخص مفرد تغییر نمی‌کند.

اشتباهات رایج در استفاده از ضمیرهای فاعلی و مفعولی

زبان‌آموزان، به‌خصوص در سطوح مبتدی، گاهی ضمیرهای فاعلی و مفعولی را با یکدیگر اشتباه می‌گیرند.

در ادامه چند نمونه از اشتباهات رایج را بررسی می‌کنیم.

1. استفاده از Me به‌جای I

❌ Me am a student.

✅ I am a student.

دلیل: در این جمله، ضمیر در جایگاه فاعل قرار دارد؛ بنابراین باید از I استفاده کنیم.

2. استفاده از She به‌جای Her

❌ I like she.

✅ I like her.

دلیل: She در این جمله مفعول فعل Like است؛ بنابراین شکل مفعولی آن یعنی Her صحیح است.

3. استفاده از Him به‌جای He

❌ Him is my brother.

✅ He is my brother.

دلیل: در این جمله، ضمیر نقش فاعل دارد و باید از He استفاده کنیم.

4. استفاده از They به‌جای Them

❌ I know they.

✅ I know them.

دلیل: ضمیر موردنظر مفعول فعل Know است.

5. استفاده از ضمیر فاعلی بعد از حرف اضافه

❌ Come with I.

✅ Come with me.

دلیل: بعد از حرف اضافه With باید از ضمیر مفعولی استفاده کنیم.

6. فراموش کردن تطابق فاعل و فعل

❌ She work in a hospital.

✅ She works in a hospital.

دلیل: She سوم شخص مفرد است و در زمان حال ساده باید به فعل اصلی s اضافه شود.

تمرین ضمیرهای فاعلی و مفعولی در انگلیسی

حالا که با کاربرد ضمیرهای فاعلی و مفعولی آشنا شدید، بهتر است با چند تمرین میزان یادگیری خود را بررسی کنید.

در هر جمله، ضمیر مناسب را انتخاب کنید.

Exercise 1: Choose the correct pronoun.

1. (I / Me) am a teacher.
2. She loves (he / him).
3. (They / Them) are my friends.
4. Can you help (we / us)?
5. (She / Her) speaks English very well.
6. I called (they / them) yesterday.
7. (He / Him) is my brother.
8. This gift is for (I / me).
9. (We / Us) study English together.
10. My mother invited (they / them).

Exercise 2: Complete the sentences.

با توجه به ضمیر داخل پرانتز، شکل مناسب آن را در جای خالی قرار دهید.

1. Sarah is my sister. I love ______. (she)
2. Ali is a doctor. ______ works in a hospital. (Ali)
3. My friends are here. I want to meet ______. (they)
4. My brother and I are students. ______ study English. (we)
5. This is my phone. I use ______ every day. (it)
6. My teacher knows ______ very well. (I)
7. Mary is talking to ______. (he)
8. My parents invited ______ to dinner. (we)

Exercise 3: Correct the mistakes.

جملات زیر دارای اشتباه گرامری هستند. شکل صحیح آن‌ها را بنویسید.

1. Me am very happy.
2. She likes I.
3. Him is my best friend.
4. They invited we.
5. Come with she.
6. He know me.

پاسخ تمرین‌ها

Exercise 1:

1. I
2. him
3. They
4. us
5. She
6. them
7. He
8. me
9. We
10. them

Exercise 2:

1. her
2. He
3. them
4. We
5. it
6. me
7. him
8. us

Exercise 3:

1. I am very happy.
2. She likes me.
3. He is my best friend.
4. They invited us.
5. Come with her.
6. He knows me.

سؤالات متداول درباره ضمیر در انگلیسی

جمع‌بندی

ضمیرها یکی از مباحث پایه‌ای و ضروری در یادگیری گرامر انگلیسی هستند. با استفاده از Pronouns می‌توانیم از تکرار اسم‌ها جلوگیری کنیم و جملات طبیعی‌تر و روان‌تری بسازیم.

مهم‌ترین نکته در این درس، شناخت تفاوت ضمیرهای فاعلی (Subject Pronouns) و مفعولی (Object Pronouns) است.

ضمیرهای فاعلی شامل I، You، He، She، It، We و They هستند و در جایگاه فاعل جمله قرار می‌گیرند. در مقابل، ضمیرهای مفعولی شامل Me، You، Him، Her، It، Us و Them هستند و به‌عنوان مفعول فعل یا بعد از حروف اضافه استفاده می‌شوند.

پیشنهاد می‌کنیم جدول ضمیرهای فاعلی و مفعولی را چند بار مرور کنید و تمرین‌های این درس را انجام دهید تا بتوانید بدون اشتباه از آن‌ها در مکالمه و نوشتار انگلیسی استفاده کنید.

همچنین می‌توانید برای یادگیری بهتر، درس ویدیویی آموزش ضمیرها در دوره گرامر Zandi English را مشاهده کنید و همراه با مثال‌های آموزشی، این مبحث را به‌صورت مرحله‌به‌مرحله تمرین کنید.